📝پژوهشی به مناسبت برگزاری بازی های بومی محلی در  داماش

✏️صمد شوقی

🔹بازی های بومی عمارلو

بازی فرزندان عمارلو در آبادی های گوناگون سر شار از شادی و نشاط و تحرّک و چالاکی است .
آنان از ابزار های ساده ی سنگ و چوب و کمربند و تیله ، بازیهای بسیار متنوعی می سازند و ساعت ها دل بدان خوش میدارند . برخی از این بازیها مانند کَلَمال و قییش بازی  مورد تقلید مردان و جوانان در دور هم بودن های شاد شب عید هم قرار می گیرند .

Rudbarnews-samadshogi

 این بازی ها و ورزش ها ی با ارزش بومی را می توان در چند گروه جای داد  : گروه نخست شامل است بر استفاده از کمربند یا چیزی مشابه که بدان تُرُ نَه می گویند.

بازیهای  قییش بازی و تُرُ نَه حَساب در این گروه هستند.

گروه دوم بازیها ،  کَلَمال نامیده می شوند که در آنها استفاده از تیله نقش اساسی دارد و شامل است بر تیرَه بازی و اُغوز بازی و مورَه بازی و دودوک بازی .

در گروه سوم نقش هماهنگی اندیشه و دست در ساخت ابزار بازی با استفاده از داس و تبر و اره و میخ و چکش  بسیار به چشم می خورد و پس از آن نیز نوبت شور و شوق به کار گیری این وسایل است و نشاط و حرکت و پویایی.   اَلِیک دِلِیک و هوشت هوشتَک و شَوْ قَک و پیچی و گُرادَک بازی و هَلَوْ چو و چرخ و فلک و گُردون بازی و ماشین بازی با دودوک یا با استفاده از سیم و  قَمیش  در این گروه جای می گیرند که ماده ی نخست سازنده ی ابزار این بازیها چوب می باشد در اندازه ها و طرح های متفاوت . @Rudbarnews

در گروه چهارم  این  بازیها به هیچ گونه ابزاری نیاز نیست به جز دو پای سالم جهت دویدن و لگد انداختن و بدنی قوی و ورزیده جهت کولی دادن . این بازیها شامل لَقَتی و خَرِ پُشت و بُچَرخان حساب  هستند . در گروه پنجم از وسایل مختلفی مانند پول خرد ( سکّه ) ، طناب ، استخوان  مفصل ،  سنگ صاف و تخم مرغ بهره میبرند . این بازیها عمدتاً شامل چالِه بینگَن ، وُج بُرَسانَک ، کَوْ بُخوردَن ، قاپ بازی ، سُنگَ رَرَوْ  وَردار و برو و سَبزِ سُنگَک و مُرغانَه بازی است . دُز مَه و بَغَلاشو هم دو نوع کشتی بومی رایج در عروسی ها هستند .

بازی های دختران نیز شامل پُلا پَتانَک و پَنش تا و  لِیلی بازی و عروسک بازی و هفت سنگ و چَش بیگیرَک ( قایمو شک ) است .  

دختران در پُلا پَتانَک ، خلاقیت خود را به کار می گیرند در ارائه نقش مادری و پخت و پز و خاله بازی . عروسک بازی آنان هم آمیزه ای است از خلاقیّت و نبوغشان در شبیه سازی قطعه ای سنگ یا چوب به شکل کودک یا نوزاد و لباس بر تن آن کردن و پستانک بر دهان آن نهادن وساعتی با آن به گپ و گفت گذراندن . پَنش تای آنان بسیار طولانی و شامل مراحل متعددی است که ابزار آن پنج یا ده گلوله ی گِرد کوچک سنگی است .

🔎 ( برگرفته ازکتاب  گیلتات . صمد شوقی جیرنده )

✅عضویت در رودبارنیوز :

telegram.me/joinchat/Bz5ZwTvLYCAx0RtOgA3IRA

این خبر را به اشتراک بگذارید :